Ангели и џинови: толкувањето на 1 Мој. 6,1–4 кај Филон Александриски
Марија Тодоровска
Институт за филозофија
Филозофски факултет
Универзитет „Св. Кирил и Методиј“, Скопје
Апстракт
Во текстот е разгледана специфична епизода од проблемот на потеклото и пролиферацијата на злото, проблем суштински за културата, религијата, уметноста, а особено за филозофијата и теологијата: мотивот за падот на ангелите (синовите божји), нивното спојување со ќерките човечки и произлегувањето на џиновско хибридно, а во некои верзии и подоцнежно демонско потомство, преку специфичната егзегеза на Филон Александриски на 1 Мој. 6,1–4. Најрелевантните делови од неговата обработка на овој библиски пасус, од De gigantibus, Quod Deus immutabilis sit и Quaestiones in Genesin, се издвоени и разгледани за да се утврдат неговите концепти за ангелите и за џиновите од класичната приказна.
Направен е обид да се испита можното влијание врз неговата вообичаено (и очекувано) еклектична мисла од страна на традицијата за паднатите Чувари и нивните џиновски потомци од Книгата на Чуварите во Првата книга на Енох (1 Енох). Ставот на Филон за ангелите и џиновите е покажан како комбинација на онтолошки и алегориски пристапи и како оригинална отвореност кон антрополошките и психолошките аспекти на приказната: тој ја преформулира оваа појава на проблемот, прикажувајќи ја не како космичко одметнување на ангелите, туку како етичка драма на маките на човечката душа, чии избори ја одредуваат нејзината блискост до Бога или нејзината врзаност со земската сфера и со нејзините неизбежни страсти.
Концептот на Филон за ангелите е прикажан преку неговата типологија на различни имиња за истите суштества, како и преку нивните варијанти на постоење – како бестелесни души, божествени гласници или, ако се корумпираат, морално паднати суштества. Неговиот концепт за џиновите, пак, може да се разгледа како коректив на приказната за паднатите Чувари од 1 Енох, со тоа што тие се претставени како внатрешни и душевни, а не надворешни закани за човештвото.
Клучни зборови: Филон Александриски, 1 Мој. 6,1–4, ангели, џинови, зло, 1 Енох
Библиографија
Изворни текстови и преводи:
Свето писмо, Библиско здружение на Република Македонија, Скопје, 2003.
Book of Jubilees, The Dead Sea Scrolls Translated: The Qumran Texts in English, edited by F. García Martínez, Brill, Leiden, 1996.
Philo of Alexandria, The Works of Philo: Complete and Unabridged, edited by C. D. Yonge, Peabody, Hendrickson, 1993.
Plato, Complete Works, edited by M. J. Cooper, Hackett Publishing Company, Indianapolis, 1997.
The Books of Enoch, edited by J. T. Milik, Clarendon, Oxford, 1997.
Стручна литература:
Calabi, F. (2008), God’s Acting, Man’s Acting: Tradition and Philosophy in Philo of Alexandria, Brill, Leiden – Boston.
Dillon, J. (1977), The Middle Platonists, Cornell University Press, Ithaca (NY).
Dillon, J. (2020), ‘Two Treatises of Philo of Alexandria: A Commentary on De Gigantibus and Quod Deus sit Immutabilis’, во: Winston, D., Dillon, J. (eds.), Two Treatises of Philo of Alexandria: A Commentary on De Gigantibus and Quod Deus sit Immutabilis, Scholar Press, Chico, 197–206.
Garstad, B. (2019), ‘The Greek Character of Philo’s Biblical Giants: A Reading of QG 2.82200‐232’, во: Alesse, F., De Luca, L. (eds.), Philo of Alexandria and Greek Myth: Narratives, Allegories, and Arguments, Brill, Leiden–Boston, 200–230.
Goldenberg, D. M. (2003), The Curse of Ham: Race and Slavery in Early Judaism, Christianity, and Islam, Princeton University Press, New Jersey.
Gooding, D., et al. (2020), ‘Philo’s Bible in the De Gigantibus and the Quod Deus Sit Immutabilis’, во: Winston, D., Dillon, J. (eds.), Two Treatises of Philo of Alexandria: A Commentary on De Gigantibus and Quod Deus sit Immutabilis, Scholar Press, Chico, 89–126.
Nikiprowetzky, V. (1996), Études Philoniennes, Le Cerf, Paris.
Nikiprowetzky, V., et al. (2020), ‘L’Exégèse de Philon d’Alexandrie Dans Le De Gigantibus et Le Quod Deus Sit Immutabilis’, во: Winston, D., Dillon, J. (eds.), Two Treatises of Philo of Alexandria: A Commentary on De Gigantibus and Quod Deus sit Immutabilis, Scholar Press, Chico, 5–76.
Wolfson, H. A. (1962), Philo: Foundations of Religious Philosophy in Judaism, Christianity, and Islam, vol. I, Harvard University Press, Cambridge.
Wright, A. T. (2005), The Origin of Evil Spirits: The Reception of Genesis 6.1–4 in Early Jewish Literature, Mohr Siebeck, Tübingen.
Doi:
https://www.doi.org/10.37834/SY254324t
How to cite:
Тодоровска, Марија (2025), ‘Ангели и џинови: толкувањето на 1 Мој. 6, 1-4 кај Филон Александриски’. Systasis 43, pp. 24-44. Available at: https://www.systasis.org/pdfs/systasis_43_2.pdf
(Accessed: 19.11.2025).
Published:
19.11.2025
EN
MK

